This page contains the Arabic text, audio recitation, and فارسى translation of Surah صافات.
وَٱلصَّـٰۤفَّـٰتِ صَفࣰّا
﴿١﴾
سوگند به فرشتگان صفبهصف [که برای عبادت پروردگار ایستادهاند](1)
Tafseer:
فَٱلزَّ ٰجِرَ ٰتِ زَجۡرࣰا
﴿٢﴾
و سوگند به فرشتگانی که ابرها را میرانند(2)
Tafseer:
فَٱلتَّـٰلِیَـٰتِ ذِكۡرًا
﴿٣﴾
و سوگند به فرشتگانی که قرآن تلاوت میکنند(3)
Tafseer:
إِنَّ إِلَـٰهَكُمۡ لَوَ ٰحِدࣱ
﴿٤﴾
[که] بیتردید، معبود شما یکتاست.(4)
Tafseer:
رَّبُّ ٱلسَّمَـٰوَ ٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَیۡنَهُمَا وَرَبُّ ٱلۡمَشَـٰرِقِ
﴿٥﴾
[همان] پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آنهاست و پروردگار [خورشید در غروبگاهها و] طلوعگاهها.(5)
Tafseer:
إِنَّا زَیَّنَّا ٱلسَّمَاۤءَ ٱلدُّنۡیَا بِزِینَةٍ ٱلۡكَوَاكِبِ
﴿٦﴾
به راستی که ما آسمان دنیا را با زیورِ ستارگان آراستیم(6)
Tafseer:
وَحِفۡظࣰا مِّن كُلِّ شَیۡطَـٰنࣲ مَّارِدࣲ
﴿٧﴾
و [آن را] از [دسترس] هر شیطان سرکشی حفظ کردیم.(7)
Tafseer:
لَّا یَسَّمَّعُونَ إِلَى ٱلۡمَلَإِ ٱلۡأَعۡلَىٰ وَیُقۡذَفُونَ مِن كُلِّ جَانِبࣲ
﴿٨﴾
[آن شیاطین، هرگز] نمیتوانند [سخنان فرشتگان] عالم بالا را بشنوند و از هر سو [با شهابهای آتشین] تیرباران میشوند.(8)
Tafseer:
دُحُورࣰاۖ وَلَهُمۡ عَذَابࣱ وَاصِبٌ
﴿٩﴾
[از ورود آنان، به عالم فرشتگان جلوگیری میشود و همواره به] عقب رانده میشوند و عذابی جاودان [در پیش] دارند؛(9)
Tafseer:
إِلَّا مَنۡ خَطِفَ ٱلۡخَطۡفَةَ فَأَتۡبَعَهُۥ شِهَابࣱ ثَاقِبࣱ
﴿١٠﴾
مگر کسی [از شیاطین] که ناگهان چیزی [از گفتگوی فرشتگان را] برباید که [در این صورت،] شهابی درخشان او را دنبال میکند.(10)
Tafseer:
فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَهُمۡ أَشَدُّ خَلۡقًا أَم مَّنۡ خَلَقۡنَاۤۚ إِنَّا خَلَقۡنَـٰهُم مِّن طِینࣲ لَّازِبِۭ
﴿١١﴾
پس از آنان [= کافران] بپرس که آیا آفرینش [پیکرهای] آنان سختتر است یا آنچه که ما [از زمین و آسمانها و جهان بیکران] آفریدهایم؛ [در حالی که] ما آنها از گِلى [بیارزش و] چسبنده پدید آوردیم.(11)
Tafseer:
بَلۡ عَجِبۡتَ وَیَسۡخَرُونَ
﴿١٢﴾
تو [از انکار آنان] در شگفتی و آنها [نیز سخنانت را دربارۀ قیامت] مسخره میکنند.(12)
Tafseer:
وَإِذَا ذُكِّرُواْ لَا یَذۡكُرُونَ
﴿١٣﴾
و چون پند داده شوند، نمیپذیرند.(13)
Tafseer:
وَإِذَا رَأَوۡاْ ءَایَةࣰ یَسۡتَسۡخِرُونَ
﴿١٤﴾
و چون نشانهای [در مورد راستگویی پیامبر] میبینند، [آن را] به تمسخر میگیرند(14)
Tafseer:
وَقَالُوۤاْ إِنۡ هَـٰذَاۤ إِلَّا سِحۡرࣱ مُّبِینٌ
﴿١٥﴾
و میگویند: «این [قرآن، چیزی] نیست، مگر جادویی آشکار.(15)
Tafseer:
أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابࣰا وَعِظَـٰمًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ
﴿١٦﴾
آیا هنگامی که مردیم و خاک و استخوان شدیم، برانگیخته خواهیم شد؟(16)
Tafseer:
أَوَءَابَاۤؤُنَا ٱلۡأَوَّلُونَ
﴿١٧﴾
آیا پدران ما [نیز برانگیخته میشوند]؟»(17)
Tafseer:
قُلۡ نَعَمۡ وَأَنتُمۡ دَ ٰخِرُونَ
﴿١٨﴾
بگو: «آری؛ شما در حالی که خوار هستید [زنده میشوید]».(18)
Tafseer:
فَإِنَّمَا هِیَ زَجۡرَةࣱ وَ ٰحِدَةࣱ فَإِذَا هُمۡ یَنظُرُونَ
﴿١٩﴾
[وقوع قیامت،] تنها با یک بانگ [سهمناک] است و ناگهان [همه از قبرها بیرون میآیند و در انتظار دستور پروردگار، وحشت قیامت را] نظاره میکنند.(19)
Tafseer:
وَقَالُواْ یَـٰوَیۡلَنَا هَـٰذَا یَوۡمُ ٱلدِّینِ
﴿٢٠﴾
و میگویند: «وای بر ما! این [همان] روز جزاست».(20)
Tafseer:
هَـٰذَا یَوۡمُ ٱلۡفَصۡلِ ٱلَّذِی كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ
﴿٢١﴾
[گفته میشود: «آری،] این همان روز داوری است که آن را انکار میکردید».(21)
Tafseer:
۞ ٱحۡشُرُواْ ٱلَّذِینَ ظَلَمُواْ وَأَزۡوَ ٰجَهُمۡ وَمَا كَانُواْ یَعۡبُدُونَ
﴿٢٢﴾
[به فرشتگان گفته میشود:] «گرد آورید کسانی را که [با شرک به خویش] ستم کردهاند با [همفکران و] همانندهایشان و آنچه عبادت میکردند(22)
Tafseer:
مِن دُونِ ٱللَّهِ فَٱهۡدُوهُمۡ إِلَىٰ صِرَ ٰطِ ٱلۡجَحِیمِ
﴿٢٣﴾
به جاى الله؛ و آنان را به راه دوزخ هدایت کنید.(23)
Tafseer:
وَقِفُوهُمۡۖ إِنَّهُم مَّسۡـُٔولُونَ
﴿٢٤﴾
و آنان را نگه دارید که قطعاً [پیش از رفتن به دوزخ] بازخواست خواهند شد».(24)
Tafseer:
مَا لَكُمۡ لَا تَنَاصَرُونَ
﴿٢٥﴾
[از دوزخیان میپرسند:] «چرا [مانند دنیا] از یكدیگر حمایت نمىكنید؟»(25)
Tafseer:
بَلۡ هُمُ ٱلۡیَوۡمَ مُسۡتَسۡلِمُونَ
﴿٢٦﴾
بلکه امروز [همگی] تسلیم [امرِ پروردگار] هستند.(26)
Tafseer:
وَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضࣲ یَتَسَاۤءَلُونَ
﴿٢٧﴾
و پرسشکنان به یکدیگر رو میکنند(27)
Tafseer:
قَالُوۤاْ إِنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَأۡتُونَنَا عَنِ ٱلۡیَمِینِ
﴿٢٨﴾
[و به رهبران و بزرگان خود] میگویند: «شما [برای به کفر کشاندنِ ما، با ادعای دین راستین و] از موضع حق به سراغمان میآمدید».(28)
Tafseer:
قَالُواْ بَل لَّمۡ تَكُونُواْ مُؤۡمِنِینَ
﴿٢٩﴾
[رهبرانشان] میگویند: «[ما مقصر نیستیم؛] بلکه شما خود ایمان نداشتید؛(29)
Tafseer:
وَمَا كَانَ لَنَا عَلَیۡكُم مِّن سُلۡطَـٰنِۭۖ بَلۡ كُنتُمۡ قَوۡمࣰا طَـٰغِینَ
﴿٣٠﴾
و ما هیچ تسلطى بر شما نداشتیم؛ بلکه شما خود گروهى سرکش بودید.(30)
Tafseer:
فَحَقَّ عَلَیۡنَا قَوۡلُ رَبِّنَاۤۖ إِنَّا لَذَاۤىِٕقُونَ
﴿٣١﴾
[اکنون] فرمان مجازاتِ پروردگارمان بر ما محقق شده و به راستی، ما [همگی عذاب دوزخ را] خواهیم چشید.(31)
Tafseer:
فَأَغۡوَیۡنَـٰكُمۡ إِنَّا كُنَّا غَـٰوِینَ
﴿٣٢﴾
شما را گمراه نمودیم [چرا که] در حقیقت، خود نیز گمراه بودیم».(32)
Tafseer:
فَإِنَّهُمۡ یَوۡمَىِٕذࣲ فِی ٱلۡعَذَابِ مُشۡتَرِكُونَ
﴿٣٣﴾
یقیناً آن روز [همۀ آنان] در عذاب شریکند.(33)
Tafseer:
إِنَّا كَذَ ٰلِكَ نَفۡعَلُ بِٱلۡمُجۡرِمِینَ
﴿٣٤﴾
بیتردید، ما با گناهکاران اینچنین [رفتار] میکنیم.(34)
Tafseer:
إِنَّهُمۡ كَانُوۤاْ إِذَا قِیلَ لَهُمۡ لَاۤ إِلَـٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ یَسۡتَكۡبِرُونَ
﴿٣٥﴾
آنان بودند كه وقتی به آنان گفته مىشد: «معبودی [بهحق] جز الله نیست» سرکشی [و تکبر] میکردند.(35)
Tafseer:
وَیَقُولُونَ أَىِٕنَّا لَتَارِكُوۤاْ ءَالِهَتِنَا لِشَاعِرࣲ مَّجۡنُونِۭ
﴿٣٦﴾
و میگفتند: «آیا ما معبودانمان را به خاطر [سخن] شاعری دیوانه رها کنیم؟»(36)
Tafseer:
بَلۡ جَاۤءَ بِٱلۡحَقِّ وَصَدَّقَ ٱلۡمُرۡسَلِینَ
﴿٣٧﴾
[چنین نیست] بلکه او حق [= توحید] را آورده و پیامبران [پیشین] را تصدیق کرده است.(37)
Tafseer:
إِنَّكُمۡ لَذَاۤىِٕقُواْ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡأَلِیمِ
﴿٣٨﴾
شما [کافران] قطعاً عذاب دردناک [دوزخ] را میچشید.(38)
Tafseer:
وَمَا تُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
﴿٣٩﴾
و جز [در برابر] آنچه میکردید مجازات نمیشوید.(39)
Tafseer:
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِینَ
﴿٤٠﴾
[همه عذاب میبینند؛] مگر بندگان مخلص الله.(40)
Tafseer:
أُوْلَـٰۤىِٕكَ لَهُمۡ رِزۡقࣱ مَّعۡلُومࣱ
﴿٤١﴾
آنان [در پیشگاهِ پروردگار،] روزیِ مشخصی دارند:(41)
Tafseer:
فَوَ ٰكِهُ وَهُم مُّكۡرَمُونَ
﴿٤٢﴾
[انواع] میوهها [را در اختیار خواهند داشت] و گرامی داشته میشوند.(42)
Tafseer:
فِی جَنَّـٰتِ ٱلنَّعِیمِ
﴿٤٣﴾
در باغهای پرنعمت [بهشت]؛(43)
Tafseer:
عَلَىٰ سُرُرࣲ مُّتَقَـٰبِلِینَ
﴿٤٤﴾
در حالی که مقابل یکدیگر بر تختها [تکیه زدهاند]؛(44)
Tafseer:
یُطَافُ عَلَیۡهِم بِكَأۡسࣲ مِّن مَّعِینِۭ
﴿٤٥﴾
جامی از شراب ناب [و زلال] پیرامونشان میگردانند؛(45)
Tafseer:
بَیۡضَاۤءَ لَذَّةࣲ لِّلشَّـٰرِبِینَ
﴿٤٦﴾
[شرابی روشن و] سپید که برای نوشندگانش لذتبخش است؛(46)
Tafseer:
لَا فِیهَا غَوۡلࣱ وَلَا هُمۡ عَنۡهَا یُنزَفُونَ
﴿٤٧﴾
[شرابی كه خماری و] سردردى در نوشیدنش نیست و از آن مست نمیگردند.(47)
Tafseer:
وَعِندَهُمۡ قَـٰصِرَ ٰتُ ٱلطَّرۡفِ عِینࣱ
﴿٤٨﴾
و نزدشان زنانی زیباچشم است که تنها [به شوهران خود] نظر دارند [و تنها به آنها عشق میورزند].(48)
Tafseer:
كَأَنَّهُنَّ بَیۡضࣱ مَّكۡنُونࣱ
﴿٤٩﴾
[زنانی که] گویی پردۀ سفید داخلی تخم [پرندگان] هستند که [از دسترس همگان] پنهان ماندهاند.(49)
Tafseer:
فَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضࣲ یَتَسَاۤءَلُونَ
﴿٥٠﴾
[بهشتیان دربارۀ رخدادهای دنیا صحبت میکنند و] برخی از آنان پرسشکنان رو به برخی دیگر میکنند.(50)
Tafseer:
قَالَ قَاۤىِٕلࣱ مِّنۡهُمۡ إِنِّی كَانَ لِی قَرِینࣱ
﴿٥١﴾
یکی از آنان میگوید: «من [در دنیا] همنشینی داشتم.(51)
Tafseer:
یَقُولُ أَءِنَّكَ لَمِنَ ٱلۡمُصَدِّقِینَ
﴿٥٢﴾
[که پیوسته به من] میگفت: آیا تو واقعاً [به قیامت] باور داری؟(52)
Tafseer:
أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابࣰا وَعِظَـٰمًا أَءِنَّا لَمَدِینُونَ
﴿٥٣﴾
آیا هنگامی که مُردیم و خاک و استخوان شدیم، آیا حقیقتاً [زنده میشویم و در قبال کارهایمان مورد محاسبه قرار میگیریم و] به ما کیفر میدهند؟!»(53)
Tafseer:
قَالَ هَلۡ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ
﴿٥٤﴾
[سپس به دوستان بهشتیاش] میگوید: «آیا [شما نیز همراه من] سر میکشید [تا بدانیم او کجاست]؟»(54)
Tafseer:
فَٱطَّلَعَ فَرَءَاهُ فِی سَوَاۤءِ ٱلۡجَحِیمِ
﴿٥٥﴾
آنگاه خود سر میکشد و او را در میان دوزخ مىبیند.(55)
Tafseer:
قَالَ تَٱللَّهِ إِن كِدتَّ لَتُرۡدِینِ
﴿٥٦﴾
به وی میگوید: «به الله سوگند که نزدیک بود مرا [با وسوسههای کفرآمیزت] نابود سازی.(56)
Tafseer:
وَلَوۡلَا نِعۡمَةُ رَبِّی لَكُنتُ مِنَ ٱلۡمُحۡضَرِینَ
﴿٥٧﴾
اگر نعمتِ [هدایتِ] پروردگارم نبود، من نیز از حاضرشدگان [در دوزخ] بودم».(57)
Tafseer:
أَفَمَا نَحۡنُ بِمَیِّتِینَ
﴿٥٨﴾
[آنگاه به بهشتیان میگوید:] «آیا ما مرگ دیگری نخواهیم داشت(58)
Tafseer:
إِلَّا مَوۡتَتَنَا ٱلۡأُولَىٰ وَمَا نَحۡنُ بِمُعَذَّبِینَ
﴿٥٩﴾
جز مرگ نخستین، و عذاب نمیشویم؟(59)
Tafseer:
إِنَّ هَـٰذَا لَهُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِیمُ
﴿٦٠﴾
به راستی که این همان کامیابی بزرگ است».(60)
Tafseer:
لِمِثۡلِ هَـٰذَا فَلۡیَعۡمَلِ ٱلۡعَـٰمِلُونَ
﴿٦١﴾
اهل عمل، باید براى چنین [پاداشی] بکوشند.(61)
Tafseer:
أَذَ ٰلِكَ خَیۡرࣱ نُّزُلًا أَمۡ شَجَرَةُ ٱلزَّقُّومِ
﴿٦٢﴾
آیا این [نعمت بهشت، کریمانهتر و] براى پذیرایى بهتر است یا درختِ زَقّوم [در دوزخ]؟(62)
Tafseer:
إِنَّا جَعَلۡنَـٰهَا فِتۡنَةࣰ لِّلظَّـٰلِمِینَ
﴿٦٣﴾
بیتردید، ما آن درخت را مایۀ آزمایش ستمکاران [مشرک] قرار دادهایم [چرا که میگویند: «هیچ درختی در آتش نمیروید»].(63)
Tafseer:
إِنَّهَا شَجَرَةࣱ تَخۡرُجُ فِیۤ أَصۡلِ ٱلۡجَحِیمِ
﴿٦٤﴾
در حقیقت، آن [مایۀ عذاب،] درختی است که از ژرفای دوزخ میروید.(64)
Tafseer:
طَلۡعُهَا كَأَنَّهُۥ رُءُوسُ ٱلشَّیَـٰطِینِ
﴿٦٥﴾
میوهاش [چنان بدمنظر است که] گویى سرهاى شیاطین است.(65)
Tafseer:
فَإِنَّهُمۡ لَـَٔاكِلُونَ مِنۡهَا فَمَالِـُٔونَ مِنۡهَا ٱلۡبُطُونَ
﴿٦٦﴾
آنان [= دوزخیان] از [میوههای تلخ] آن مىخورند و شکمها را از آنها انباشته مىكنند.(66)
Tafseer:
ثُمَّ إِنَّ لَهُمۡ عَلَیۡهَا لَشَوۡبࣰا مِّنۡ حَمِیمࣲ
﴿٦٧﴾
آنگاه بر روی این [غذای ناپاک، به جای نوشیدنی] آمیزهای از آب جوشان دارند.(67)
Tafseer:
ثُمَّ إِنَّ مَرۡجِعَهُمۡ لَإِلَى ٱلۡجَحِیمِ
﴿٦٨﴾
سپس یقیناً بازگشتشان به دوزخ است.(68)
Tafseer:
إِنَّهُمۡ أَلۡفَوۡاْ ءَابَاۤءَهُمۡ ضَاۤلِّینَ
﴿٦٩﴾
آنان پدران خود را گمراه یافتند؛(69)
Tafseer:
فَهُمۡ عَلَىٰۤ ءَاثَـٰرِهِمۡ یُهۡرَعُونَ
﴿٧٠﴾
و [همچنان] در پیِ آنان میشتافتند.(70)
Tafseer:
وَلَقَدۡ ضَلَّ قَبۡلَهُمۡ أَكۡثَرُ ٱلۡأَوَّلِینَ
﴿٧١﴾
و قطعاً قبل از آنان نیز بیشتر پیشینیان گمراه شدند.(71)
Tafseer:
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا فِیهِم مُّنذِرِینَ
﴿٧٢﴾
و بیتردید، ما هشداردهندگان [بسیاری] میان آنان فرستادیم.(72)
Tafseer:
فَٱنظُرۡ كَیۡفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلۡمُنذَرِینَ
﴿٧٣﴾
پس بنگر که سرانجامِ هشداریافتگان چگونه بود.(73)
Tafseer:
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِینَ
﴿٧٤﴾
[همه گرفتار عذاب شدند] مگر بندگان مخلص الله.(74)
Tafseer:
وَلَقَدۡ نَادَىٰنَا نُوحࣱ فَلَنِعۡمَ ٱلۡمُجِیبُونَ
﴿٧٥﴾
نوح به درگاه ما دعا کرد و [ما] چه نیکو اجابتکننده بودیم!(75)
Tafseer:
وَنَجَّیۡنَـٰهُ وَأَهۡلَهُۥ مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِیمِ
﴿٧٦﴾
و او و خانوادهاش را [به همراه مؤمنان] از بلای بزرگ [طوفان] نجات دادیم(76)
Tafseer:
وَجَعَلۡنَا ذُرِّیَّتَهُۥ هُمُ ٱلۡبَاقِینَ
﴿٧٧﴾
و [پس از طوفان، فقط پیروان مؤمن و] خانوادۀ او را [در زمین] باقی گذاشتیم(77)
Tafseer:
وَتَرَكۡنَا عَلَیۡهِ فِی ٱلۡـَٔاخِرِینَ
﴿٧٨﴾
و در میان آیندگان [نام نیک] برایش به جا نهادیم.(78)
Tafseer:
سَلَـٰمٌ عَلَىٰ نُوحࣲ فِی ٱلۡعَـٰلَمِینَ
﴿٧٩﴾
سلام [و ستایش] جهانیان بر نوح باد.(79)
Tafseer:
إِنَّا كَذَ ٰلِكَ نَجۡزِی ٱلۡمُحۡسِنِینَ
﴿٨٠﴾
به راستی، ما نیکوکاران را اینچنین پاداش میدهیم.(80)
Tafseer:
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِینَ
﴿٨١﴾
بیتردید، او از بندگان مؤمن ما بود.(81)
Tafseer:
ثُمَّ أَغۡرَقۡنَا ٱلۡـَٔاخَرِینَ
﴿٨٢﴾
آنگاه دیگران را [که در طوفان مانده بودند] غرق کردیم.(82)
Tafseer:
۞ وَإِنَّ مِن شِیعَتِهِۦ لَإِبۡرَ ٰهِیمَ
﴿٨٣﴾
و قطعاً ابراهیم از پیروان او [= نوح] بود.(83)
Tafseer:
إِذۡ جَاۤءَ رَبَّهُۥ بِقَلۡبࣲ سَلِیمٍ
﴿٨٤﴾
[یاد کن از] هنگامی که وی با دلی پاک [و خالی از شرک] به [درگاه] پروردگارش آمد.(84)
Tafseer:
إِذۡ قَالَ لِأَبِیهِ وَقَوۡمِهِۦ مَاذَا تَعۡبُدُونَ
﴿٨٥﴾
آنگاه که به پدر و قومش گفت: «چه چیزی عبادت میکنید؟(85)
Tafseer:
أَىِٕفۡكًا ءَالِهَةࣰ دُونَ ٱللَّهِ تُرِیدُونَ
﴿٨٦﴾
آیا به جای الله، این معبودان دروغین را میخواهید؟(86)
Tafseer:
فَمَا ظَنُّكُم بِرَبِّ ٱلۡعَـٰلَمِینَ
﴿٨٧﴾
گمانتان دربارۀ پروردگار جهانیان چیست؟»(87)
Tafseer:
فَنَظَرَ نَظۡرَةࣰ فِی ٱلنُّجُومِ
﴿٨٨﴾
سپس نگاهی به ستارگان افکند [و اندیشید].(88)
Tafseer:
فَقَالَ إِنِّی سَقِیمࣱ
﴿٨٩﴾
و گفت: «من بیمارم [و در جشن شرکت نمیکنم]».(89)
Tafseer:
فَتَوَلَّوۡاْ عَنۡهُ مُدۡبِرِینَ
﴿٩٠﴾
پس [مردم] او را ترک کردند و رفتند.(90)
Tafseer:
فَرَاغَ إِلَىٰۤ ءَالِهَتِهِمۡ فَقَالَ أَلَا تَأۡكُلُونَ
﴿٩١﴾
آنگاه پنهانی نزد معبودهایشان رفت و [با تمسخر] گفت: «چیزی نمیخورید؟(91)
Tafseer:
مَا لَكُمۡ لَا تَنطِقُونَ
﴿٩٢﴾
شما را چه شده است که سخن نمیگویید؟»(92)
Tafseer:
فَرَاغَ عَلَیۡهِمۡ ضَرۡبَۢا بِٱلۡیَمِینِ
﴿٩٣﴾
سپس با دست راست خود ضربهای [محکم] بر آنها وارد آورد [و جز بُت بزرگ، همه را شکست].(93)
Tafseer:
فَأَقۡبَلُوۤاْ إِلَیۡهِ یَزِفُّونَ
﴿٩٤﴾
قومش شتابان به سوی او آمدند.(94)
Tafseer:
قَالَ أَتَعۡبُدُونَ مَا تَنۡحِتُونَ
﴿٩٥﴾
[ابراهیم] گفت: «آیا چیزی را که خود میتراشید عبادت میکنید؟(95)
Tafseer:
وَٱللَّهُ خَلَقَكُمۡ وَمَا تَعۡمَلُونَ
﴿٩٦﴾
و حال آنکه الله، [هم] شما و [هم] آنچه را انجام میدهید آفریده است».(96)
Tafseer:
قَالُواْ ٱبۡنُواْ لَهُۥ بُنۡیَـٰنࣰا فَأَلۡقُوهُ فِی ٱلۡجَحِیمِ
﴿٩٧﴾
[وقتی بُتپرستان از پاسخ درماندند،] گفتند: «بنایی [بلند] برایش بسازید و او را در آتش بیفکنید».(97)
Tafseer:
فَأَرَادُواْ بِهِۦ كَیۡدࣰا فَجَعَلۡنَـٰهُمُ ٱلۡأَسۡفَلِینَ
﴿٩٨﴾
براى [نابودى] او نیرنگی خواستند و[لى] ما آنان را پست و [مغلوب] ساختیم [و آتش بر ابراهیم سرد و بیاثر شد].(98)
Tafseer:
وَقَالَ إِنِّی ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّی سَیَهۡدِینِ
﴿٩٩﴾
و گفت: «من به سوى [سرزمین دیگرى براى عبادتِ] پروردگارم میروم [و هجرت میکنم] و او مرا هدایت خواهد كرد.(99)
Tafseer:
رَبِّ هَبۡ لِی مِنَ ٱلصَّـٰلِحِینَ
﴿١٠٠﴾
پروردگارا، [فرزندی] از شایستگان به من عطا کن».(100)
Tafseer:
فَبَشَّرۡنَـٰهُ بِغُلَـٰمٍ حَلِیمࣲ
﴿١٠١﴾
ما [دعایش را مستجاب کردیم و] او را به تولد پسری بردبار بشارت دادیم.(101)
Tafseer:
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ ٱلسَّعۡیَ قَالَ یَـٰبُنَیَّ إِنِّیۤ أَرَىٰ فِی ٱلۡمَنَامِ أَنِّیۤ أَذۡبَحُكَ فَٱنظُرۡ مَاذَا تَرَىٰۚ قَالَ یَـٰۤأَبَتِ ٱفۡعَلۡ مَا تُؤۡمَرُۖ سَتَجِدُنِیۤ إِن شَاۤءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّـٰبِرِینَ
﴿١٠٢﴾
و چون [اسماعیل] به [سن نوجوانى و] حد تلاش [و همكارى] با او [= ابراهیم] رسید، به وی گفت: پسرم، در خواب [به من وحی میشود و] مىبینم كه تو را ذبح مىكنم. نظرت در این باره چیست؟» [اسماعیل] گفت: «پدرجان، آنچه را به تو امر شده است انجام بده. ان شاء الله مرا [در برابر اجرای این فرمان،] شكیبا خواهی یافت».(102)
Tafseer:
فَلَمَّاۤ أَسۡلَمَا وَتَلَّهُۥ لِلۡجَبِینِ
﴿١٠٣﴾
هنگامی که هر دو تسلیم [فرمان پروردگار] شدند و [ابراهیم] او را به پیشانی [بر خاک] نهاد.(103)
Tafseer:
وَنَـٰدَیۡنَـٰهُ أَن یَـٰۤإِبۡرَ ٰهِیمُ
﴿١٠٤﴾
به او ندا دادیم که: «ای ابراهیم،(104)
Tafseer:
قَدۡ صَدَّقۡتَ ٱلرُّءۡیَاۤۚ إِنَّا كَذَ ٰلِكَ نَجۡزِی ٱلۡمُحۡسِنِینَ
﴿١٠٥﴾
یقیناً که خوابت را تحقق بخشیدی». ما نیکوکاران را اینچنین پاداش میدهیم.(105)
Tafseer:
إِنَّ هَـٰذَا لَهُوَ ٱلۡبَلَـٰۤؤُاْ ٱلۡمُبِینُ
﴿١٠٦﴾
بیتردید، این [خواب،] آزمایشی آشکار بود [و ابراهیم از آن سربلند بیرون آمد].(106)
Tafseer:
وَفَدَیۡنَـٰهُ بِذِبۡحٍ عَظِیمࣲ
﴿١٠٧﴾
و [جان] او را در ازای قربانی بزرگی بازخریدیم(107)
Tafseer:
وَتَرَكۡنَا عَلَیۡهِ فِی ٱلۡـَٔاخِرِینَ
﴿١٠٨﴾
و در میان آیندگان، [نام نیک] برایش بر جای نهادیم.(108)
Tafseer:
سَلَـٰمٌ عَلَىٰۤ إِبۡرَ ٰهِیمَ
﴿١٠٩﴾
سلام بر ابراهیم.(109)
Tafseer:
كَذَ ٰلِكَ نَجۡزِی ٱلۡمُحۡسِنِینَ
﴿١١٠﴾
ما نیکوکاران را اینچنین پاداش میدهیم.(110)
Tafseer:
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِینَ
﴿١١١﴾
بیتردید، او از بندگان مؤمن ما بود.(111)
Tafseer:
وَبَشَّرۡنَـٰهُ بِإِسۡحَـٰقَ نَبِیࣰّا مِّنَ ٱلصَّـٰلِحِینَ
﴿١١٢﴾
و او را به [تولد] اسحاق که پیامبری از شایستگان بود بشارت دادیم.(112)
Tafseer:
وَبَـٰرَكۡنَا عَلَیۡهِ وَعَلَىٰۤ إِسۡحَـٰقَۚ وَمِن ذُرِّیَّتِهِمَا مُحۡسِنࣱ وَظَالِمࣱ لِّنَفۡسِهِۦ مُبِینࣱ
﴿١١٣﴾
[ما] به او و اسحاق برکت دادیم؛ و [برخى] از افرادِ دودمانشان نیكوكار بودند و [برخى دیگر] آشكارا نسبت به خویشتن ستمکار بودند.(113)
Tafseer:
وَلَقَدۡ مَنَنَّا عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَـٰرُونَ
﴿١١٤﴾
و به راستی، بر موسی و هارون منت نهادیم(114)
Tafseer:
وَنَجَّیۡنَـٰهُمَا وَقَوۡمَهُمَا مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِیمِ
﴿١١٥﴾
و آن دو را همراه قومشان از اندوه بزرگ [= ستم فرعون و خطر غرق شدن در نیل] نجات دادیم(115)
Tafseer:
وَنَصَرۡنَـٰهُمۡ فَكَانُواْ هُمُ ٱلۡغَـٰلِبِینَ
﴿١١٦﴾
و یاریشان کردیم تا پیروز شدند(116)
Tafseer:
وَءَاتَیۡنَـٰهُمَا ٱلۡكِتَـٰبَ ٱلۡمُسۡتَبِینَ
﴿١١٧﴾
و به آن دو، کتاب روشنگر [= تورات] دادیم(117)
Tafseer:
وَهَدَیۡنَـٰهُمَا ٱلصِّرَ ٰطَ ٱلۡمُسۡتَقِیمَ
﴿١١٨﴾
و آن دو را به راه راست هدایت کردیم(118)
Tafseer:
وَتَرَكۡنَا عَلَیۡهِمَا فِی ٱلۡـَٔاخِرِینَ
﴿١١٩﴾
و در میان آیندگان [نام نیک] برایشان بر جای نهادیم.(119)
Tafseer:
سَلَـٰمٌ عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَـٰرُونَ
﴿١٢٠﴾
سلام بر موسی و هارون.(120)
Tafseer:
إِنَّا كَذَ ٰلِكَ نَجۡزِی ٱلۡمُحۡسِنِینَ
﴿١٢١﴾
ما نیکوکاران را اینچنین پاداش میدهیم.(121)
Tafseer:
إِنَّهُمَا مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِینَ
﴿١٢٢﴾
بیتردید، آن دو از بندگان مؤمن ما بودند.(122)
Tafseer:
وَإِنَّ إِلۡیَاسَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِینَ
﴿١٢٣﴾
و قطعاً الیاس [نیز] یکی از پیامبران [ما] بود.(123)
Tafseer:
إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦۤ أَلَا تَتَّقُونَ
﴿١٢٤﴾
[یاد کن از] هنگامی که او به قومش گفت: «آیا [از الله] پروا نمیکنید؟(124)
Tafseer:
أَتَدۡعُونَ بَعۡلࣰا وَتَذَرُونَ أَحۡسَنَ ٱلۡخَـٰلِقِینَ
﴿١٢٥﴾
آیا [نماد یا همان بتِ] «بَعل» را [به عبادت] میخوانید و بهترین آفریننده را رها میکنید؟(125)
Tafseer:
ٱللَّهَ رَبَّكُمۡ وَرَبَّ ءَابَاۤىِٕكُمُ ٱلۡأَوَّلِینَ
﴿١٢٦﴾
الله [را ترک میکنید] که پروردگار شما و پروردگار پدرانتان است».(126)
Tafseer:
فَكَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ
﴿١٢٧﴾
اما او را دروغگو انگاشتند و مسلّماً [برای عذاب] احضار میشوند.(127)
Tafseer:
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِینَ
﴿١٢٨﴾
مگر بندگان مخلص الله.(128)
Tafseer:
وَتَرَكۡنَا عَلَیۡهِ فِی ٱلۡـَٔاخِرِینَ
﴿١٢٩﴾
ما در میان آیندگان [نام نیک] برایش بر جای نهادیم.(129)
Tafseer:
سَلَـٰمٌ عَلَىٰۤ إِلۡ یَاسِینَ
﴿١٣٠﴾
سلام بر الیاس.(130)
Tafseer:
إِنَّا كَذَ ٰلِكَ نَجۡزِی ٱلۡمُحۡسِنِینَ
﴿١٣١﴾
به راستی، ما نیکوکاران را اینچنین پاداش میدهیم.(131)
Tafseer:
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِینَ
﴿١٣٢﴾
بیتردید، او از بندگان مؤمن ما بود.(132)
Tafseer:
وَإِنَّ لُوطࣰا لَّمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِینَ
﴿١٣٣﴾
و قطعاً لوط [نیز] یکی از پیامبران [ما] بود.(133)
Tafseer:
إِذۡ نَجَّیۡنَـٰهُ وَأَهۡلَهُۥۤ أَجۡمَعِینَ
﴿١٣٤﴾
[یاد کن از] هنگامی که او و همۀ خانوادهاش را نجات دادیم.(134)
Tafseer:
إِلَّا عَجُوزࣰا فِی ٱلۡغَـٰبِرِینَ
﴿١٣٥﴾
مگر پیرزنی که از باقیماندگان [در عذاب] بود.(135)
Tafseer:
ثُمَّ دَمَّرۡنَا ٱلۡـَٔاخَرِینَ
﴿١٣٦﴾
سپس دیگران را هلاک کردیم.(136)
Tafseer:
وَإِنَّكُمۡ لَتَمُرُّونَ عَلَیۡهِم مُّصۡبِحِینَ
﴿١٣٧﴾
و شما [در سفر به سرزمین شام] صبحگاهان بر [ویرانههای شهرهای] آنان میگذرید.(137)
Tafseer:
وَبِٱلَّیۡلِۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ
﴿١٣٨﴾
و نیز شامگاهان، آیا نمیاندیشید [و عبرت نمیگیرید]؟(138)
Tafseer:
وَإِنَّ یُونُسَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِینَ
﴿١٣٩﴾
و قطعاً یونس [نیز] یکی از پیامبران [ما] بود.(139)
Tafseer:
إِذۡ أَبَقَ إِلَى ٱلۡفُلۡكِ ٱلۡمَشۡحُونِ
﴿١٤٠﴾
[یاد کن از] هنگامی که [خشمگین از کفر قومش، بدون اجازۀ پروردگار] به کشتیِ انباشته [از مسافر و بار] گریخت.(140)
Tafseer:
فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ ٱلۡمُدۡحَضِینَ
﴿١٤١﴾
[چون کشتی در حال غرق شدن بود، یونس با سرنشینان کشتی برای بیرون انداختنِ برخی افراد] قرعه انداخت و خود از باختگان شد [و او را به دریا انداختند].(141)
Tafseer:
فَٱلۡتَقَمَهُ ٱلۡحُوتُ وَهُوَ مُلِیمࣱ
﴿١٤٢﴾
سپس ماهی [بزرگی] او را بلعید؛ در حالى كه درخور سرزنش بود.(142)
Tafseer:
فَلَوۡلَاۤ أَنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلۡمُسَبِّحِینَ
﴿١٤٣﴾
اگر در زمرۀ تسبیحگویان [پروردگار] نبود،(143)
Tafseer:
لَلَبِثَ فِی بَطۡنِهِۦۤ إِلَىٰ یَوۡمِ یُبۡعَثُونَ
﴿١٤٤﴾
یقیناً تا روزی که [مردم] برانگیخته میشوند، در شکم آن [ماهی] باقی میماند.(144)
Tafseer:
۞ فَنَبَذۡنَـٰهُ بِٱلۡعَرَاۤءِ وَهُوَ سَقِیمࣱ
﴿١٤٥﴾
آنگاه او را در حالی که [ضعیف و] بیمار بود به سرزمینی خشک [و بیگیاه] افکندیم(145)
Tafseer:
وَأَنۢبَتۡنَا عَلَیۡهِ شَجَرَةࣰ مِّن یَقۡطِینࣲ
﴿١٤٦﴾
و بوتۀ کدو بر [سرِ] او رویاندیم [تا از سایه و میوهاش بهره گیرد]؛(146)
Tafseer:
وَأَرۡسَلۡنَـٰهُ إِلَىٰ مِاْئَةِ أَلۡفٍ أَوۡ یَزِیدُونَ
﴿١٤٧﴾
و [دوباره] او را به سوی صد هزار نفر یا بیشتر [به رسالت] فرستادیم.(147)
Tafseer:
فَـَٔامَنُواْ فَمَتَّعۡنَـٰهُمۡ إِلَىٰ حِینࣲ
﴿١٤٨﴾
آنان ایمان آوردند و ما نیز آنان را تا مدتی [از نعمتهای زندگی] بهرهمند ساختیم.(148)
Tafseer:
فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَلِرَبِّكَ ٱلۡبَنَاتُ وَلَهُمُ ٱلۡبَنُونَ
﴿١٤٩﴾
از آنان [= مشرکان] بپرس آیا دخترها برای پروردگارِ تو و پسرها برای آنهاست؟(149)
Tafseer:
أَمۡ خَلَقۡنَا ٱلۡمَلَـٰۤىِٕكَةَ إِنَـٰثࣰا وَهُمۡ شَـٰهِدُونَ
﴿١٥٠﴾
آیا ما فرشتگان را دختر آفریدیم و آنان حضور داشتند؟(150)
Tafseer:
أَلَاۤ إِنَّهُم مِّنۡ إِفۡكِهِمۡ لَیَقُولُونَ
﴿١٥١﴾
آگاه باش! آنان از [روی تهمت و] دروغگویی میگویند:(151)
Tafseer:
وَلَدَ ٱللَّهُ وَإِنَّهُمۡ لَكَـٰذِبُونَ
﴿١٥٢﴾
«الله فرزند دارد» و یقیناً دروغ میگویند.(152)
Tafseer:
أَصۡطَفَى ٱلۡبَنَاتِ عَلَى ٱلۡبَنِینَ
﴿١٥٣﴾
آیا [الله] دختران را بر پسران ترجیح داده است؟(153)
Tafseer:
مَا لَكُمۡ كَیۡفَ تَحۡكُمُونَ
﴿١٥٤﴾
شما را چه شده است؟ چگونه حکم میکنید؟(154)
Tafseer:
أَفَلَا تَذَكَّرُونَ
﴿١٥٥﴾
آیا [نمیاندیشید و] پند نمیگیرید؟(155)
Tafseer:
أَمۡ لَكُمۡ سُلۡطَـٰنࣱ مُّبِینࣱ
﴿١٥٦﴾
آیا [بر ادعای باطل خویش] دلیل روشنی دارید؟(156)
Tafseer:
فَأۡتُواْ بِكِتَـٰبِكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَـٰدِقِینَ
﴿١٥٧﴾
اگر راستگویید، کتابتان را بیاورید.(157)
Tafseer:
وَجَعَلُواْ بَیۡنَهُۥ وَبَیۡنَ ٱلۡجِنَّةِ نَسَبࣰاۚ وَلَقَدۡ عَلِمَتِ ٱلۡجِنَّةُ إِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ
﴿١٥٨﴾
[مشرکان] بین او [= الله] و فرشتگان، خویشاوندى قائل شدهاند؛ در حالى كه فرشتگان به یقین میدانند كه [مشرکان روز قیامت، براى حسابرسی] احضار میشوند.(158)
Tafseer:
سُبۡحَـٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا یَصِفُونَ
﴿١٥٩﴾
الله از آنچه [مشرکان] توصیف میکنند منزّه است.(159)
Tafseer:
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِینَ
﴿١٦٠﴾
[مردم در توصیف پروردگار، سخن گزاف مىگویند؛] مگر بندگان مخلص الله.(160)
Tafseer:
فَإِنَّكُمۡ وَمَا تَعۡبُدُونَ
﴿١٦١﴾
شما [مشرکان] و آنچه عبادت میکنید(161)
Tafseer:
مَاۤ أَنتُمۡ عَلَیۡهِ بِفَـٰتِنِینَ
﴿١٦٢﴾
[هرگز] گمراهگر [کسی از دین حق] نیستید؛(162)
Tafseer:
إِلَّا مَنۡ هُوَ صَالِ ٱلۡجَحِیمِ
﴿١٦٣﴾
مگر کسی که [به تقدیرِ الهی،] اهل دوزخ باشد.(163)
Tafseer:
وَمَا مِنَّاۤ إِلَّا لَهُۥ مَقَامࣱ مَّعۡلُومࣱ
﴿١٦٤﴾
و [فرشتگان میگویند:] «هیچیک از ما نیست، مگر آنکه مقام مشخصی [در پیشگاه الهی] دارد.(164)
Tafseer:
وَإِنَّا لَنَحۡنُ ٱلصَّاۤفُّونَ
﴿١٦٥﴾
ماییم که [برای عبادت و نیایش به درگاه پروردگار] به صف ایستادهایم(165)
Tafseer:
وَإِنَّا لَنَحۡنُ ٱلۡمُسَبِّحُونَ
﴿١٦٦﴾
و بیتردید، ماییم که تسبیحگوی [او] هستیم».(166)
Tafseer:
وَإِن كَانُواْ لَیَقُولُونَ
﴿١٦٧﴾
و [کافران، پیش از بعثت] همواره میگفتند:(167)
Tafseer:
لَوۡ أَنَّ عِندَنَا ذِكۡرࣰا مِّنَ ٱلۡأَوَّلِینَ
﴿١٦٨﴾
«اگر کتابی از [کتابهای آسمانیِ] پیشینیان نزدمان بود،(168)
Tafseer:
لَكُنَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِینَ
﴿١٦٩﴾
یقیناً از بندگان مخلصِ الله میشدیم».(169)
Tafseer:
فَكَفَرُواْ بِهِۦۖ فَسَوۡفَ یَعۡلَمُونَ
﴿١٧٠﴾
اما [هنگامی که پیامبر با قرآن به سویشان آمد، حقانیتِ] آن را انکار کردند؛ به زودی [نتیجۀ انکارشان را] خواهند دانست.(170)
Tafseer:
وَلَقَدۡ سَبَقَتۡ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا ٱلۡمُرۡسَلِینَ
﴿١٧١﴾
و قطعاً سخن ما دربارۀ بندگان فرستادهشدهمان از پیش صادر شده است [که]:(171)
Tafseer:
إِنَّهُمۡ لَهُمُ ٱلۡمَنصُورُونَ
﴿١٧٢﴾
آنان قطعاً [از جانب ما] یاریشدهاند.(172)
Tafseer:
وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ ٱلۡغَـٰلِبُونَ
﴿١٧٣﴾
و بیتردید، لشکر ما پیروزند.(173)
Tafseer:
فَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ حِینࣲ
﴿١٧٤﴾
پس [ای پیامبر،] تا مدتی از آنان [= مشرکان] روی بگردان.(174)
Tafseer:
وَأَبۡصِرۡهُمۡ فَسَوۡفَ یُبۡصِرُونَ
﴿١٧٥﴾
و آنان را [در هنگام نزول عذاب] بنگر؛ به زودی خود [نیز نتیجۀ کفرشان را] خواهند دید.(175)
Tafseer:
أَفَبِعَذَابِنَا یَسۡتَعۡجِلُونَ
﴿١٧٦﴾
آیا عذاب ما را به شتاب خواستارند؟(176)
Tafseer:
فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمۡ فَسَاۤءَ صَبَاحُ ٱلۡمُنذَرِینَ
﴿١٧٧﴾
آنگاه كه [عذاب الهی] بر خانههایشان فرود آید، چه بد است بامداد هشداریافتگان!(177)
Tafseer:
وَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ حِینࣲ
﴿١٧٨﴾
و تا مدتی از آنان روی بگردان،(178)
Tafseer:
وَأَبۡصِرۡ فَسَوۡفَ یُبۡصِرُونَ
﴿١٧٩﴾
و آنان را [در هنگام نزول عذاب] بنگر؛ به زودی خود [نیز نتیجۀ کفرشان را] خواهند دید.(179)
Tafseer:
سُبۡحَـٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلۡعِزَّةِ عَمَّا یَصِفُونَ
﴿١٨٠﴾
پروردگارت ـ پروردگار عزت و قدرت ـ از آنچه [مشرکان به دروغ] توصیف میکنند پاک و منزه است.(180)
Tafseer:
وَسَلَـٰمٌ عَلَى ٱلۡمُرۡسَلِینَ
﴿١٨١﴾
و سلام بر پیامبران(181)
Tafseer:
وَٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَـٰلَمِینَ
﴿١٨٢﴾
و سپاس [و ستایش] از آنِ الله ـ پروردگار جهانیان ـ است.(182)
Tafseer: