This page contains the Arabic text, audio recitation, and فارسى translation of Surah ذاريات.
وَٱلذَّ ٰرِیَـٰتِ ذَرۡوࣰا
﴿١﴾
سوگند به بادهاى خاک [و باران] افشان(1)
Tafseer:
فَٱلۡحَـٰمِلَـٰتِ وِقۡرࣰا
﴿٢﴾
و سوگند به ابرهای سنگینبار [از باران](2)
Tafseer:
فَٱلۡجَـٰرِیَـٰتِ یُسۡرࣰا
﴿٣﴾
و سوگند به کشتیهای سبکسیر(3)
Tafseer:
فَٱلۡمُقَسِّمَـٰتِ أَمۡرًا
﴿٤﴾
و سوگند به فرشتگانی که کارها را [به امر الله] تقسیم میکنند(4)
Tafseer:
إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَصَادِقࣱ
﴿٥﴾
که آنچه [در مورد پاداش و عذاب] به شما وعده داده شده حقیقت دارد؛(5)
Tafseer:
وَإِنَّ ٱلدِّینَ لَوَ ٰقِعࣱ
﴿٦﴾
و کیفر و جزا[ی اعمال] قطعاً به وقوع مىپیوندد.(6)
Tafseer:
وَٱلسَّمَاۤءِ ذَاتِ ٱلۡحُبُكِ
﴿٧﴾
سوگند به آسمان که [با ستارگان آراسته شده، و گویی] دارای راههاست،(7)
Tafseer:
إِنَّكُمۡ لَفِی قَوۡلࣲ مُّخۡتَلِفࣲ
﴿٨﴾
كه شما [در مورد پیامبر و قرآن] اختلافنظر دارید.(8)
Tafseer:
یُؤۡفَكُ عَنۡهُ مَنۡ أُفِكَ
﴿٩﴾
هر کس [از راه حق] بازگردانده شود، از [ایمان به] پیامبر و قرآن نیز بازگردانده خواهد شد.(9)
Tafseer:
قُتِلَ ٱلۡخَرَّ ٰصُونَ
﴿١٠﴾
مرگ [و لعنت] بر دروغگویان!(10)
Tafseer:
ٱلَّذِینَ هُمۡ فِی غَمۡرَةࣲ سَاهُونَ
﴿١١﴾
همان كسانى كه در ورطۀ جهل، غافلند.(11)
Tafseer:
یَسۡـَٔلُونَ أَیَّانَ یَوۡمُ ٱلدِّینِ
﴿١٢﴾
آنان [پیوسته و از روى انكار] مىپرسند: «روز جزا چه زمانى است؟»(12)
Tafseer:
یَوۡمَ هُمۡ عَلَى ٱلنَّارِ یُفۡتَنُونَ
﴿١٣﴾
همان روزى است كه به آتش مجازات مىشوند؛(13)
Tafseer:
ذُوقُواْ فِتۡنَتَكُمۡ هَـٰذَا ٱلَّذِی كُنتُم بِهِۦ تَسۡتَعۡجِلُونَ
﴿١٤﴾
[و به آنان گفته میشود:] «عذاب خود را بچشید؛ این همان آتشى است كه به شتاب مىخواستید».(14)
Tafseer:
إِنَّ ٱلۡمُتَّقِینَ فِی جَنَّـٰتࣲ وَعُیُونٍ
﴿١٥﴾
[در روز قیامت،] مسلماً پرهیزگاران در باغهایی [از بهشت] و [كنار] چشمهسارها به سر مىبرند؛(15)
Tafseer:
ءَاخِذِینَ مَاۤ ءَاتَىٰهُمۡ رَبُّهُمۡۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَبۡلَ ذَ ٰلِكَ مُحۡسِنِینَ
﴿١٦﴾
آنچه پروردگارشان به آنان عطا كرده است دریافت مىدارند؛ زیرا در [زندگیِ] گذشته نیكوكار بودهاند.(16)
Tafseer:
كَانُواْ قَلِیلࣰا مِّنَ ٱلَّیۡلِ مَا یَهۡجَعُونَ
﴿١٧﴾
آنان اندكى از شب را مىخفتند [و بقیه را به نماز و نیایش مشغول بودند](17)
Tafseer:
وَبِٱلۡأَسۡحَارِ هُمۡ یَسۡتَغۡفِرُونَ
﴿١٨﴾
و سحرگاهان [از الله] آمرزش مىخواستند(18)
Tafseer:
وَفِیۤ أَمۡوَ ٰلِهِمۡ حَقࣱّ لِّلسَّاۤىِٕلِ وَٱلۡمَحۡرُومِ
﴿١٩﴾
و در اموالشان براى سائل و محروم، حقى [معیّن از صدقه و زکات] بود.(19)
Tafseer:
وَفِی ٱلۡأَرۡضِ ءَایَـٰتࣱ لِّلۡمُوقِنِینَ
﴿٢٠﴾
و در زمین نشانهها[ى قدرت الهى] براى اهل یقین پدیدار است؛(20)
Tafseer:
وَفِیۤ أَنفُسِكُمۡۚ أَفَلَا تُبۡصِرُونَ
﴿٢١﴾
و در وجود خودتان، آیا نمىبینید؟(21)
Tafseer:
وَفِی ٱلسَّمَاۤءِ رِزۡقُكُمۡ وَمَا تُوعَدُونَ
﴿٢٢﴾
و رِزق و روزیتان و آنچه [از کیفر و پاداش و خیر و شر که] به شما وعده داده میشود، در آسمان است.(22)
Tafseer:
فَوَرَبِّ ٱلسَّمَاۤءِ وَٱلۡأَرۡضِ إِنَّهُۥ لَحَقࣱّ مِّثۡلَ مَاۤ أَنَّكُمۡ تَنطِقُونَ
﴿٢٣﴾
سوگند به پروردگار آسمان و زمین كه وعده[ی قیامت و پاداش و عذاب] همچون سخن گفتنتان، حقیقی و قطعى است.(23)
Tafseer:
هَلۡ أَتَىٰكَ حَدِیثُ ضَیۡفِ إِبۡرَ ٰهِیمَ ٱلۡمُكۡرَمِینَ
﴿٢٤﴾
[ای پیامبر] آیا داستان میهمانان گرامى ابراهیم به تو رسیده است؟(24)
Tafseer:
إِذۡ دَخَلُواْ عَلَیۡهِ فَقَالُواْ سَلَـٰمࣰاۖ قَالَ سَلَـٰمࣱ قَوۡمࣱ مُّنكَرُونَ
﴿٢٥﴾
آنگاه که بر او وارد شدند و سلام گفتند، او گفت: «سلام» [و زیر لب گفت:] «گروهى ناشناسند».(25)
Tafseer:
فَرَاغَ إِلَىٰۤ أَهۡلِهِۦ فَجَاۤءَ بِعِجۡلࣲ سَمِینࣲ
﴿٢٦﴾
آنگاه آهسته نزد خانوادۀ خود رفت و گوسالهاى فربه [و بریان براى پذیرایى] آورد.(26)
Tafseer:
فَقَرَّبَهُۥۤ إِلَیۡهِمۡ قَالَ أَلَا تَأۡكُلُونَ
﴿٢٧﴾
[او غذا را] نزد آنان گذاشت [و چند لحظه بعد] گفت: «آیا نمیخورید؟»(27)
Tafseer:
فَأَوۡجَسَ مِنۡهُمۡ خِیفَةࣰۖ قَالُواْ لَا تَخَفۡۖ وَبَشَّرُوهُ بِغُلَـٰمٍ عَلِیمࣲ
﴿٢٨﴾
[چون دست به غذا نزدند] از آنان احساس ترس كرد؛ گفتند: نترس [ما فرشتهایم]؛ و او را به [تولد] پسرى دانا بشارت دادند.(28)
Tafseer:
فَأَقۡبَلَتِ ٱمۡرَأَتُهُۥ فِی صَرَّةࣲ فَصَكَّتۡ وَجۡهَهَا وَقَالَتۡ عَجُوزٌ عَقِیمࣱ
﴿٢٩﴾
همسرش با فریاد [و شگفتى] پیش آمد و در حالى كه به صورت خود مىزد گفت: «پیرزنى نازا [فرزند میزاید]؟!»(29)
Tafseer:
قَالُواْ كَذَ ٰلِكِ قَالَ رَبُّكِۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡحَكِیمُ ٱلۡعَلِیمُ
﴿٣٠﴾
[فرشتگان] گفتند: «پروردگارت اینچنین فرموده است؛ و بیگمان، او حکیمِ داناست».(30)
Tafseer:
۞ قَالَ فَمَا خَطۡبُكُمۡ أَیُّهَا ٱلۡمُرۡسَلُونَ
﴿٣١﴾
[ابراهیم] گفت: «ای فرستادگان [الله،] کار و مأموریت شما چیست؟»(31)
Tafseer:
قَالُوۤاْ إِنَّاۤ أُرۡسِلۡنَاۤ إِلَىٰ قَوۡمࣲ مُّجۡرِمِینَ
﴿٣٢﴾
[فرشتگان] گفتند: «ما برای [مجازات] قومی مجرم [و گناهکار] فرستاده شدهایم(32)
Tafseer:
لِنُرۡسِلَ عَلَیۡهِمۡ حِجَارَةࣰ مِّن طِینࣲ
﴿٣٣﴾
تا سنگهایی از گلِ [سختشده] بر سرشان فروباریم.(33)
Tafseer:
مُّسَوَّمَةً عِندَ رَبِّكَ لِلۡمُسۡرِفِینَ
﴿٣٤﴾
[سنگهایی] که نزد پروردگارت، برای اسرافکاران، نشان گذاشته شده است».(34)
Tafseer:
فَأَخۡرَجۡنَا مَن كَانَ فِیهَا مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِینَ
﴿٣٥﴾
مؤمنانی را که در آن [شهرهای قوم لوط] بودند، [پیش از نزول عذاب] بیرون آوردیم؛(35)
Tafseer:
فَمَا وَجَدۡنَا فِیهَا غَیۡرَ بَیۡتࣲ مِّنَ ٱلۡمُسۡلِمِینَ
﴿٣٦﴾
ولى در آنجا فقط یک خانواده را یافتیم كه [نسبت به اوامر الهی] تسلیم بودند.(36)
Tafseer:
وَتَرَكۡنَا فِیهَاۤ ءَایَةࣰ لِّلَّذِینَ یَخَافُونَ ٱلۡعَذَابَ ٱلۡأَلِیمَ
﴿٣٧﴾
و در آن [شهرها] براى مردمى كه از عذاب دردناک [الهی] ترس دارند، نشانهاى روشن بر جاى گذاشتیم.(37)
Tafseer:
وَفِی مُوسَىٰۤ إِذۡ أَرۡسَلۡنَـٰهُ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ بِسُلۡطَـٰنࣲ مُّبِینࣲ
﴿٣٨﴾
در [داستان] موسی [نیز نشانه و عبرتی است]؛ آنگاه که او را با دلیلی روشن نزد فرعون فرستادیم.(38)
Tafseer:
فَتَوَلَّىٰ بِرُكۡنِهِۦ وَقَالَ سَـٰحِرٌ أَوۡ مَجۡنُونࣱ
﴿٣٩﴾
ولى [فرعون] با تكیه بر قدرتش، روی برگرداند [و حق را نپذیرفت] و گفت: «[این مرد، یا] جادوگر است یا دیوانه».(39)
Tafseer:
فَأَخَذۡنَـٰهُ وَجُنُودَهُۥ فَنَبَذۡنَـٰهُمۡ فِی ٱلۡیَمِّ وَهُوَ مُلِیمࣱ
﴿٤٠﴾
او را همراه سپاهیانش گرفتیم و به دریا افكندیم [و هلاک کردیم]؛ در حالى كه سزاوار سرزنش بود.(40)
Tafseer:
وَفِی عَادٍ إِذۡ أَرۡسَلۡنَا عَلَیۡهِمُ ٱلرِّیحَ ٱلۡعَقِیمَ
﴿٤١﴾
در [داستان قوم] عاد [نیز درس عبرتی است]؛ آنگاه که تندبادى بیخیر و برکت بر آنان فرستادیم.(41)
Tafseer:
مَا تَذَرُ مِن شَیۡءٍ أَتَتۡ عَلَیۡهِ إِلَّا جَعَلَتۡهُ كَٱلرَّمِیمِ
﴿٤٢﴾
[تندبادی] که بر هر چه وزید، آن را خاک و خاشاک كرد.(42)
Tafseer:
وَفِی ثَمُودَ إِذۡ قِیلَ لَهُمۡ تَمَتَّعُواْ حَتَّىٰ حِینࣲ
﴿٤٣﴾
در [داستان قوم] ثمود [نیز درس عبرتی است] آنگاه که [توسط پیامبرشان صالح] به آنان گفته شد: «اندکی [از لذتهای زندگی] بهرهمند شوید [که تنها سه روز فرصت دارید]».(43)
Tafseer:
فَعَتَوۡاْ عَنۡ أَمۡرِ رَبِّهِمۡ فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلصَّـٰعِقَةُ وَهُمۡ یَنظُرُونَ
﴿٤٤﴾
آنان از فرمان پروردگارشان سرپیچی کردند؛ پس در حالی که چشم به راه بودند، بانگ عذاب آنان را فراگرفت.(44)
Tafseer:
فَمَا ٱسۡتَطَـٰعُواْ مِن قِیَامࣲ وَمَا كَانُواْ مُنتَصِرِینَ
﴿٤٥﴾
[چنان بر زمین افتادند که] نه توان برخاستن [و گریز] داشتند و نه یاراى دفاع.(45)
Tafseer:
وَقَوۡمَ نُوحࣲ مِّن قَبۡلُۖ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمࣰا فَـٰسِقِینَ
﴿٤٦﴾
پیش از آن، قوم نوح را كه گروهى نافرمان بودند [هلاک كردیم].(46)
Tafseer:
وَٱلسَّمَاۤءَ بَنَیۡنَـٰهَا بِأَیۡیْدࣲ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ
﴿٤٧﴾
ما آسمان را به توان [خود] بنا نهادیم و همواره آن را وسعت میبخشیم؛(47)
Tafseer:
وَٱلۡأَرۡضَ فَرَشۡنَـٰهَا فَنِعۡمَ ٱلۡمَـٰهِدُونَ
﴿٤٨﴾
و زمین را [برای زندگی] گستردیم و چه نیک گسترانندهای هستیم!(48)
Tafseer:
وَمِن كُلِّ شَیۡءٍ خَلَقۡنَا زَوۡجَیۡنِ لَعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ
﴿٤٩﴾
و همه چیز را به صورت زوج [= نر و ماده] آفریدیم؛ باشد که [توجه كنید و] پند گیرید.(49)
Tafseer:
فَفِرُّوۤاْ إِلَى ٱللَّهِۖ إِنِّی لَكُم مِّنۡهُ نَذِیرࣱ مُّبِینࣱ
﴿٥٠﴾
[ای پیامبر، به مردم بگو:] «به سوى الله بشتابید كه من هشداردهندهای آشکار از جانب او برای شما هستم؛(50)
Tafseer:
وَلَا تَجۡعَلُواْ مَعَ ٱللَّهِ إِلَـٰهًا ءَاخَرَۖ إِنِّی لَكُم مِّنۡهُ نَذِیرࣱ مُّبِینࣱ
﴿٥١﴾
و در كنار الله معبود دیگرى قرار ندهید كه من از [جانب] او هشداردهندهاى آشکار برایتان هستم».(51)
Tafseer:
كَذَ ٰلِكَ مَاۤ أَتَى ٱلَّذِینَ مِن قَبۡلِهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا قَالُواْ سَاحِرٌ أَوۡ مَجۡنُونٌ
﴿٥٢﴾
هر پیامبری که بر پیشینیانشان مبعوث شد، همین گونه گفتند: «[او یا] جادوگر است یا دیوانه».(52)
Tafseer:
أَتَوَاصَوۡاْ بِهِۦۚ بَلۡ هُمۡ قَوۡمࣱ طَاغُونَ
﴿٥٣﴾
آیا یكدیگر را به این [کفر و تکذیب] سفارش كرده بودند؟ نه، بلكه مردمی سرکش بودند.(53)
Tafseer:
فَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ فَمَاۤ أَنتَ بِمَلُومࣲ
﴿٥٤﴾
پس [ای پیامبر،] از آنان روی بگردان که تو [به خاطر کفر آنان] هرگز سزاوار سرزنش نیستی.(54)
Tafseer:
وَذَكِّرۡ فَإِنَّ ٱلذِّكۡرَىٰ تَنفَعُ ٱلۡمُؤۡمِنِینَ
﴿٥٥﴾
و [پیوسته به آنان] تذكر بده كه قطعاً تذكر براى مؤمنان سودبخش است.(55)
Tafseer:
وَمَا خَلَقۡتُ ٱلۡجِنَّ وَٱلۡإِنسَ إِلَّا لِیَعۡبُدُونِ
﴿٥٦﴾
و جن و انس را فقط برای این آفریدهام که مرا عبادت كنند [و از بندگىِ دیگران سر باز زنند].(56)
Tafseer:
مَاۤ أُرِیدُ مِنۡهُم مِّن رِّزۡقࣲ وَمَاۤ أُرِیدُ أَن یُطۡعِمُونِ
﴿٥٧﴾
نه از آنان روزى مىخواهم، نه اینكه مرا خوراک دهند؛(57)
Tafseer:
إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلرَّزَّاقُ ذُو ٱلۡقُوَّةِ ٱلۡمَتِینُ
﴿٥٨﴾
[زیرا] الله است که روزیرسانِ نیرومند و برقرار است.(58)
Tafseer:
فَإِنَّ لِلَّذِینَ ظَلَمُواْ ذَنُوبࣰا مِّثۡلَ ذَنُوبِ أَصۡحَـٰبِهِمۡ فَلَا یَسۡتَعۡجِلُونِ
﴿٥٩﴾
ستمکاران [مشرک نیز] همچون یاران [گذشتۀ] خویش، سهمى از عذاب دارند؛ پس به شتاب [آن را] از من نخواهند.(59)
Tafseer:
فَوَیۡلࣱ لِّلَّذِینَ كَفَرُواْ مِن یَوۡمِهِمُ ٱلَّذِی یُوعَدُونَ
﴿٦٠﴾
واى بر کافران از [عذاب] روزی که به آن وعده داده میشوند!(60)
Tafseer: